Paulien Assink over Authentiek leiderschap

Paulien Assink doet de aftrap van de collegereeks ‘Leiderschap voor vrouwen’. En zet de toon, letterlijk. Ze zingt, samen met een vriendin, een afrikaans lied waarin de kracht van vrouwen door de eeuwen heen klinkt en is daarmee gelijk levendig voorbeeld van haar verhaal: authenticiteit en harnas af. Assink is verbonden aan adviesbureau Twynstra Gudde en oprichter van CALL (Community for Authentic Leadership and Learning), een ontwikkelprogramma en netwerk voor de top van leidend Nederland. Over haar kijk op leidinggeven verscheen het boek ‘Uit het harnas’, inmiddels in derde druk.

In de zaal kijk ik om me heen. Zo’n 100 vrouwen. Kennelijk is er behoefte aan deze benadering, aan een specifieke ‘vrouwenkijk’. Wat zou dat zijn? Wat is het dat deze vrouwen hier hopen te vinden? Komen ze voor antwoorden, bevestigingen, inspiratie, oplossingen, verbinding? Het valt me in de eerste minuten al op dat er wel degelijk iets is als een ‘vrouwending’. Een gezamenlijke, herkenbare grinnik om een opmerking en af en toe kijkt Assink tijdens haar verhaal besmuikt rond: “er zijn nu toch geen mannen hè????. En dan weer de glimlach, de herkenning.Maar het verhaal van vandaag ‘Klaprozen in het maaiveld’ gaat op voor iedereen: man en vrouw. Daarnaast zijn er wel degelijk sexespecifieke worstelingen, komen die naar voren in het verhaal. Maar het is nogal wat om die zo zwart op wit hier neer te schrijven, dus ben ik daar voorzichtig mee en laat ik dat veelal achterwege.
Volgens Assink ontstaan alle problemen in relaties, organisaties en de wereld doordat mensen niet in contact staan met hun ware aard of essentie. Werkelijk leiderschap vraagt om authenticiteit, stappen uit het harnas, afleggen van de maskers. En de enige uitweg is de weg naar binnen: jezelf als instrument zien van je eigen leiderschap. Ideale leiders hebben zowel feminiene als masucliene kwaliteiten. De uitdaging is om beide polen in jezelf te erkennen, accepteren, waarderen en vieren. Zowel mannen als vrouwen! “De effectiviteit en het succes van een leider wordt in belangrijke mate bepaald door de mate waarin een leider alle bronnen in zichzelf kan aanboren om daarmee optimaal dienstbaar te kunnen zijn aan het creëren van condities voor anderen om een betere toekomst voor ons allen te realiseren.??? Voor het aanboren van deze bronnen vertelt ze over vier wegen naar authentiek leiderschap:
Spiritueel leiderschap (passie, inspiratie, bezieling, overgave, intuitie): ken je levensmissie. Sta eens stil bij de vraag: wat was het meest bezielende moment in je leven? Als je niet (meer) weet wat je ten diepste inspireert, hoe kan jij anderen dan inspireren?
Mentaal leiderschap (open en oordeelloos waarnemen, loslaten beperkende beelden, visie, verbeeldingskracht): met nieuwe ogen leren kijken en creëren. Maak de droom zichtbaar. Voor vrouwen geldt hier vaak dat ze het gevoel hebben het héél goed te moeten kunnen voordat ze het gaan doen; mannen lijken vanuit de mentale dimensie eerder te durven, te doen. Bovendien werken mannen en vrouwen vanuit een ander belang, mannen uit eigen belang, vrouwen uit collectief belang. Dit kan vrouwen ook helpen. Als het over de wereld gaat mag het, als het voor mijzelf is, is het moeilijker.
Emotioneel leiderschap (gevoelens, emoties, koestering, plezier): in verbinding met anderen. Emotioneel leiderschap is het loslaten van beperkende emotionele ervaringen en overtuigingen uit het verleden en het vermogen jezelf en anderen zonder conditie lief te hebben. Slachtoffergedrag (mannen hebben nou eenmaal meer invloed, dit en dat is mij overkomen en daarom is het moeilijk) lijkt bijna aangeleerd, lijken we gewend te zijn. Maar daarmee zijn we niet de baas over ons eigen leven. Als we kunnen dealen met de pijn, irritatie, woede en ergernis van wat ons is overkomen kunnen we fris en open in verbinding zijn.
Fysiek leiderschap (in contact met je lichaam, vitaliteit): thuis zijn in je lijf en respect voor de aardse werkelijkheid. Het harnas bestaat uit de vlucht in de materie, spanning in je schouders, jezelf geen lucht gunnen in spannende situaties. Leer jezelf te ontspannen, gun je zelf een gezonde levensstijl en blijf lachen.
Ontwikkel alle vier dimensies en gebruik alle mogelijkheden omdat:

- de verbindingen tussen alle bronnen in onszelf ons succesvol en gelukkig maken

- het zorgt voor een diepere en betere verbinding met de mensen waar we mee samenwerken

- het bijdraagt aan leiderschap dat de grenzen van het ego overstijgt.

“Leiderschap en authentiek leiderschap is geen vrouwenprobleem of ding. Mannen worstelen hier ook mee, zij zitten met dezelfde uitdagingen. Vrouwen zijn wel verder, er is meer rijkdom in het palet???, aldus Assink. Iedereen, man en vrouw, zou zijn of haar calling moeten volgen. En persoonlijk leiderschap is niet voor een groep staan en delegeren maar meester zijn over je eigen leven. Dat kan als moeder, als baas, als werknemer of als ondernemer. Kortom: als mens.
Na de pauze sprak moderator Dominique Haijtema met Ester Raats, CEO Bandridge Europe N.V. en zakenvrouw van het jaar 2006. Een levendig voorbeeld illustreert de houding van Raats: “Ik ging een keer mee naar een klant met een manager en merkte dat ik werd aangezien voor de secretaresse, “ja hoor???, zei ik, “ik mag ook een dagje mee naar buiten???. In de loop van het gesprek bleek mijn andere rol. Ik maak me daar niet druk om, het is vooral vervelend voor de ander. Je moet het goed spelen, er een feestje van maken en blij zijn met wie je bent???.
Het gesprek ging ook over thuis en werk. In de aankondiging van het programma van deze collegereeks staat dit citaat van Raats: “Al die verhalen over het bekende glazen plafond waar vrouwen tegenaan zouden lopen gaan er bij mij niet in. Ik heb de zorg over mijn kinderen en dat belemmert mijn carrière. Onzin! Regel die zorg, maak keuzes en ga ervoor!.??? (bron: www.estherraats.nl). Maar in het gesprek bleek dat het niet zo eenduidig is. Raats heeft het ‘thuis’ geregeld maar kan zich ook schuldig voelen. Vooral als ze er door anderen op wordt aangesproken dat het niet goed zou zijn voor de kinderen. Sinds kort legt ze dit volledig naast zich neer, wat anderen allemaal vinden en zeggen zegt niets. En toen werd het interessant want er klonk gemor in de zaal: “dit is niet relevant voor leiderschap???, zo werd er gezegd, “als hier een man zat zouden we het daar niet over hebben???. “Maar dat is juist waarom we hier zijn???, klonk het aan de andere kant. Verschillende verwachtingen, visies, overtuigingen. En Focus die zegt in de documentatie: “we vertrouwen erop dat deze reeks geheel aan uw verwachtingen zal voldoen???. Ik ben heel benieuwd en kijk uit naar volgende week.

Tags: